20 KASIM DÜNYA ÇOCUK HAKLARI GÜNÜ KUTLU OLSUN

19 Kasım 2026

37 yıl önce bugün kabul edilen Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi, her çocuğa yaşama, eğitim, sağlık, oyun ve sömürüden korunma hakkı tanımaktadır. Taraf olan ülkelere “çocuğun üstün yararını” gözetme yükümlülüğü getiren sözleşme Türkiye’de 1995’te kabul edilmiş, ancak bu sözleşmenin gereği bugüne dek yerine getirilmemiştir.

ILO ve UNICEF’in 2025 raporuna göre dünyada yaklaşık 140 milyon çocuk işçi bulunmaktadır. Ülkemizde de tablo her geçen gün ağırlaşmaktadır. 2025 yılında en az 94 çocuğumuz iş cinayetleriyle hayattan koparılmıştır. Bu tablonun merkezinde ise “mesleki eğitim” kılıfıyla meşrulaştırılan MESEM’ler bulunmaktadır. Siyasi iktidar ve Bakanlık tarafından meşrulaştırılan bu sömürü düzeni, çocuklarımızı okul sıralarından kopararak sermayeye ucuz ve güvencesiz iş gücü olarak sunmakta, iş cinayetlerine mahkûm etmektedir. Çocuk işçiliğinin zemini yoksulluktur.

Okula gelebilen öğrencilerimiz ise aç kalmaktadır. Ülkemizde 15 yaşındaki her beş öğrenciden biri parasızlık nedeniyle haftada en az bir öğün atlıyor; Türkiye bu oranla OECD ülkeleri arasında ilk sıradadır. Avrupa İstatistik Ofisinin 2025 verilerine göre çocukların yüzde 37,6’sı yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altında yaşamakta, Türkiye bu oranda da Avrupa’da ilk sıradadır. Yoksulluğu kuşaktan kuşağa aktarılan bir miras olmaktan çıkarmak, devletin anayasal yükümlülüğüdür; bu yükümlülüğün ilk adımı da okulda atılmalıdır. “Öğrencin Yemeği Kamunun Sorumluluğu” raporumuz, okul öncesi ve zorunlu eğitimdeki 15,2 milyon öğrencinin tamamına her gün bir öğün ücretsiz yemek vermenin yıllık maliyetinin, merkezi yönetim bütçesinin yüzde 1,36’sı olduğunu ortaya koyuyor. Kaynak vardır; mesele, kamu kaynaklarının kimin için kullanılacağıdır. Zorunlu eğitim çağındaki tüm çocuklarımıza, ailelerinin gelirine göre ayrım yapılmadan, her okul günü en az bir öğün ücretsiz okul yemeği ve temiz içme suyu sağlanmalıdır.

Eğitim hakkı, okula erişimin yanında çocuğun okuldaki durumu ve eğitimin içeriğini de kapsamaktadır. Laik ve bilimsel eğitim, türlü protokollerle okula sokulan tarikat yapılarıyla ve gerici müfredatla aşındırılmaktadır. Çocukların eğitim hakkı gasp edilmekte, kamusal eğitimden koparılan her çocuğumuz; çocuk işçiliğine, çocuk yaşta evliliğe ve istismara açık hâle getirilmektedir.

20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü, ancak çocukların üstün yararının gözetildiği, hiçbir çocuğun açlığa, yoksulluğa, sosyal dışlanmaya ve iş cinayetlerine mahkûm edilmediği bir düzende bayram gibi kutlanabilir.

Eğitim-İş olarak, bugünü bayram olarak kutlayana dek laik, bilimsel ve kamusal eğitim mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.